Donau

Het literair-filosofische meesterwerk Donau van de Italiaanse schrijver, germanist en cultuurfilosoof Claudio Magris neemt lezers mee op een diepgaande en betoverende ontdekkingsreis door het culturele en historische hart van Centraal-Europa. Vertaald door Antonius Jozef Maria Haakman, volgt dit gelaagde werk de loop van de rivier de Donau vanaf de verborgen bronnen in het Duitse Zwarte Woud tot aan de uiteindelijke uitmonding in de Zwarte Zee. Het boek overstijgt het genre van het traditionele reisverslag door een vloeibare biografie van een Europese levensader te schetsen. Magris onderzoekt hoe het omringende landschap de menselijke geschiedenis, herinnering en verbeelding stuurt. Langs de oevers van de rivier brengt de auteur de geesten van historische en literaire grootheden tot leven, waaronder Franz Kafka, Elias Canetti, Ovidius en Marcus Aurelius. De lezer ervaart een fascinerende smeltkroes van identiteiten en volkeren, gevormd op het kruispunt tussen Oost en West, het christendom en de islam.Een van de meest opvallende bijzonderheden van deze cultuurhistorische klassieker is de ongrijpbare literaire vorm, die door Magris zelf treffend wordt omschreven als een verdronken roman. Het werk gehoorzaamt niet aan een strikte chronologie, maar verweeft encyclopedische feiten, persoonlijke anekdotes en filosofische overpeinzingen op organische wijze met elkaar. Hierdoor leest het als een melancholisch epos over een verdwijnend Europa. Een andere grote bijzonderheid is de vertelstem; hoewel het boek autobiografisch oogt, creëert de auteur een intellectueel personage als verteller, wat een subtiel spel tussen realiteit en fictie oplevert. Dit grensverleggende boek, destijds bekroond met prestigieuze prijzen zoals de Franse Prix du Meilleur Livre Étranger, geldt vandaag de dag nog altijd als een onmisbaar standaardwerk in de Europese cultuurgeschiedenis.