Wat is een natie

Wat is een natie? (Qu'est-ce qu'une nation?) is het invloedrijke politiek-filosofische werk van de Franse historicus Ernest Renan, gebaseerd op zijn beroemde lezing uit 1882. Het boek geldt als een fundament voor het moderne denken over nationalisme en collectieve identiteit. Renan zet zich hierin resoluut af tegen de opvatting dat een natie organisch wordt gevormd door objectieve factoren zoals een gedeeld ras, dezelfde taal, een specifieke religie of natuurlijke geografische grenzen. In plaats daarvan introduceert hij een subjectieve, inclusieve benadering van de natiestaat.De kern van het essay draait om het concept van de natie als een spiritueel principe dat rust op twee essentiële pijlers. Enerzijds is er de rijke erfenis van een gedeeld historisch verleden, inclusief het gezamenlijk herdenken van zowel triomfen als tragedies. Anderzijds vereist een natie de actuele, bewuste wil van burgers om in het heden en de toekomst samen te blijven leven. Renan vatte deze voortdurende democratische instemming treffend samen als een "dagelijks plebisciet" (een dagelijkse volksstemming). Door burgerlijke loyaliteit en solidariteit boven etniciteit te stellen, biedt dit visionaire werk een tijdloos argument voor een open, op waarden gebaseerde nationale identiteit binnen de moderne politieke filosofie.