Virgilius. Facsimile van de oudste druk van het Vlaamse volksboek

Dit volksboek draait niet om Vergilius als Romeins dichter, maar om de middeleeuwse figuur Virgilius de tovenaar: een legendarische magiër die in laatmiddeleeuwse verhalen wordt toegeschreven aan wonderlijke, soms duistere kunsten. De tekst beschrijft zijn geboorte, leven en dood en richt zich vooral op zijn “wonderlijcke wercken”, waarbij magie en nigromancien (zwarte kunst) een centrale rol spelen. In de Napolitaanse legendes waarop dit volksboek teruggrijpt, verschijnt Virgilius als uitvinder van spectaculaire mirakels: van magische bouwwerken en een koperen paard tot een mechanische waarzegger die kennis en macht suggereert buiten het menselijke bereik. Tegelijk is het verhaal moreel van toon. De legende gebruikt Virgilius’ uitzonderlijke kunnen om een waarschuwing te formuleren over menselijke zwakheden, verleiding en vooral hoogmoed—met de klassieke les dat hoogmoed uiteindelijk tot val en ondergang leidt. Daarmee is dit boek zowel een stuk volksliteratuur als een venster op middeleeuwse opvattingen over magie, duivelspacten en moraliteit.