De dode zielen, of De lotgevallen van Tchitchikow

De dode zielen, of De lotgevallen van Tchitchikow van Nikolaj Gogol is een absolute klassieker uit de wereldliteratuur en een van de belangrijkste literaire meesterwerken van de negentiende eeuw. Hoewel het verhaal zich afspeelt tegen de historische achtergrond van het negentiende-eeuwse tsaristische Rusland, is het geen traditionele historische roman, maar een vlijmscherpe, humoristische satire op de toenmalige maatschappij. Het boek is oorspronkelijk opgezet als het eerste deel van een geplande trilogie naar het model van Dante’s Goddelijke Komedie, maar omdat Gogol de latere delen vlak voor zijn dood vernietigde, staat dit werk nu op zichzelf. De plot volgt de sluwe oplichter Pavel Ivanovitsj Tsjitsjikov, die langs diverse excentrieke landheren reist om 'dode zielen' op te kopen. Dit zijn overleden lijfeigenen die officieel nog in de belastingregisters staan, waardoor de eigenaars er misbruik van willen maken. Door deze papieren zielen te verzamelen, probeert Tsjitsjikov een fortuin te vergaren via bankleningen. Gogol gebruikt deze absurde zwendel om op magistrale wijze de bureaucratie, corruptie en morele leegte van zijn tijd bloot te leggen.