Een handvol achtergrond

Een handvol achtergrond (met de ondertitel Parang sawat) is een veelgeprezen, diepzinnige en autobiografische boekuitgave uit 1993 van de 'grande dame' van de Nederlandse letteren, ⁠Hella S. Haasse. Omdat het een non-fictionele bundeling van egodocumenten en reisverslagen betreft, kent het werk geen traditionele, doorlopende fictieve verhaallijn met personages. In plaats daarvan blikt de schrijfster, die in 1918 in Batavia werd geboren, uitgebreid terug op de diepe wortels en de vormende invloed van haar Indische jeugdjaren. De compositie bevat een zorgvuldige, thematische keuze uit haar eerdere autobiografische succesboeken Zelfportret als legkaart (1954) en Krassen op een rots (1970), aangevuld met niet eerder in boekvorm gepubliceerd materiaal. Haasse beschrijft met een sublieme stilistische precisie haar herinneringen aan de weelderige natuur van Java, de gecompliceerde verhoudingen binnen de koloniale samenleving, de hechtheid met haar inlandse baboe en de definitieve emigratie naar Europa in 1938. Het absolute sluitstuk van de bundel wordt gevormd door het ontroerende reisverslag 'Parang Sawat', waarin zij verslag doet van haar eerste, emotionele terugkeer naar het moderne Indonesië in 1969 en 1992. Het boek functioneert zodoende als een fascinerende literaire blauwdruk waarmee Haasse de achtergronden blootlegt van de Indische motieven die ook haar beroemde fictieve meesterwerken, zoals Oeroeg en Sleuteloog, zo wezenlijk hebben beheerst.