Vader Sergius

De uitgave Vader Sergius en andere verhalen van L.N. Tolstoj (Atlas Contact, Amstelpaperbacks, vertaling Wils Huisman) bevat drie korte verhalen met een sterke morele en spirituele inslag: Waardoor de mensen leven (1881): Een engel wordt gestraft en naar aarde gestuurd om drie levenslessen te leren over wat mensen werkelijk in leven houdt: liefde, God en naastenliefde. Het verhaal is een parabel geïnspireerd op volksverhalen en evangelische thema's. Twee oude mannen (1886): Twee boeren beloven elkaar een pelgrimstocht naar Jeruzalem te maken. Een houdt zijn belofte, de ander wordt afgeleid door wereldse zorgen en goedbedoelde daden. Uiteindelijk leert het verhaal dat ware godsvrucht zit in eenvoudige naastenliefde en niet in uiterlijke rituelen. Vader Sergius (geschreven 1890-1898, postuum 1911): Prins Stepán Kasátski, trots en ambitieus, treedt in het klooster na een vernedering (zijn verloofde was minnares van de tsaar). Hij wordt een strenge kluizenaar en heilige man, maar worstelt met trots, verleiding en zelfbedrog. Na een dramatische val (een ontmoeting met een verleidelijke vrouw) vlucht hij als zwerver, vindt hij eindelijk nederige, echte geloofsvernieuwing en sterft hij in eenvoudige dienstbaarheid. De bundel draait om Tolstoj's latere christelijk-anarchistische ideeën: afwijzing van uiterlijkheid, trots en kerkelijke formaliteiten, en pleidooi voor innerlijke zuiverheid, liefde en een leven volgens de Bergrede. De verhalen lezen vlot en nodigen uit tot reflectie over zingeving, zonde en verlossing.